STERRENWIJN - FOTO-IMPRESSIE PROEVERIJ 28 JUNI 2010

Op 28 juni 2010 vond in een zonovergoten Utrecht de champagneproeverij STERRENWIJN plaats. Hier alvast een kleine foto-impressie. Een uitgebreider verslag van het evenement en de geproefde wijnen volgt.

STERRENWIJN OP DE DAG VAN DE GEBOORTE VAN CHAMPAGNE!

28 juni 1682 schijnt de dag te zijn waarop Dom Pérignon de champagne ontdekte! De Benediktijnermonnik van het klooster te Hautvillers ontdekte toen hoe je de belletjes in wijn kon 'vasthouden' (de tweede gisting op fles ofwel de 'méthode champenoise' c.q. de 'méthode traditionelle') en riep tegen de andere monnikken: "Kom kijken broeders, ik heb sterren in mijn glas!

Engelse uitvinding...
Dom Pérignon wordt overigens weliswaar de ontdekking van champagne toegedicht, maar in werkelijkheid waren het vermoedelijk de Engelsen (!) die het proces ontdekten. Al in 1662 bracht de Engelsman Christoph Merret verslag uit aan de Royal Society over het verkrijgen van mousserende wijn door toevoeging van suiker aan stille wijn waardoor er een tweede gisting optreedt. Dom Pérignon begon pas in 1668 met het op fles trekken van wijn in de abdij van Hautvillers. Dit is dus zes jaar later.
Het succes kwam pas echt toen er voldoende stevige wijnflessen konden worden gemaakt om de druk binnen de fles tijdens de tweede gisting (6 bar, dat is circa 3x de druk van een autoband!) aan te kunnen. Opmerkelijk is dat deze fles ook ontwikkeld is in Engeland.

Ontploffingen
Wel heeft de Franse monnik aan de wieg gestaan van aardig wat verbeteringen van 's werelds bekendste mousserende wijn. In zijn tijd was de fermentatie van de wijn in de fles, die de mousse in de wijn veroorzaakt, een enorm probleem voor de wijnbouwers. Wanneer het koudere weer arriveerde in de herfst, stopte het gistingsproces soms, nog voordat alle gistende suiker in de wijn in alcohol was omgezet. Als deze wijn in dit stadium werd gebotteld, werd het letterlijk een tijdbom. Wanneer het weer in de lente warmer werd, begon de nog aanwezige gist weer te werken en begon het kooldioxide te produceren, dat op zijn minst de kurk uit de fles perste, en dikwijls de fles deed ontploffen.Dit kon een kettingreactie veroorzaken in nabije flessen. Het betekende een gevaar voor werknemers en ook werd als gevolg soms een heel jaar wijnproductie vernietigd.

Dom Perignon trachtte deze onvolkomen vergisting te voorkomen en voerde een aantal verbeteringen in, die heden ten dage nog steeds in de Champagne in gebruik zijn, zoals het uitgebreid assembleren van verschillende wijnen (verschillende druivenrassen, verschillende jaargangen, verschillende percelen).

Sterrenwijn
Uitgerekend op deze dag van de vermeende geboorte van champagne, 28 juni - toeval of niet? - organiseert wijnmagazine Perswijn ""Sterrenwijn", een uitgebreide champagneproeverij voor professionals. VINISSIMA is vanmiddag natuurlijk aanwezig. Later meer ...

Rariteiten in het glas: pecorino, Sekt uit Sachsen en een witte Zwitser (Johannisberg uit Valais)

Dit weekend was het tijd voor wat bijzondere of ongebruikelijke wijnen.

Eerst had ik een Italiaanse wijn van het tamelijk onbekende druifje ‘pecorino’ in m’n glas. Niet te verwarren dus met de gelijknamige schapenkaas. Zelfs Jancis Robinson zet er in haar wijnbijbel niet veel meer over in dan dat het druifje voorkomt in de Marche en Abruzze en stevig, mineralig en droog is. De 2009 IGT Terre di Chieti, "Unico", Tenuta Ulisse is fris, vol, mineralig en met een aangenaam bittertje.

Eine Rarität – Weine aus Sachsen
Daarna was het tijd voor een bijzonder aperitief: een Elbtal-Sekt uit het Duitse Sachsen. Wijn uit Sachsen? Ja dat kan. Sachsen is met 0,2% aandeel het kleinste van de Duitse ‘Anbaugebiete’. De kans dat je een wijn uit Sachsen tegenkomt is dus relatief klein. Vandaar het motto: “Eine Rarität – Weine aus Sachsen”. Maar vergis je niet: er vindt al sinds 850 jaar (1161) wijnbouw plaats! 2011 wordt dus een jubileumjaar.
De 55 km lange ‘Weinstraße’ gaat van Pirna via Dresden, Radebeul en Meißen naar de idyllische wijndorpjes rond Diesbar-Seußlitz. De voornamelijk witte wijnen uit het gebied langs de rivier Elbe zijn karaktervol, fruitig, droog en met hoge zuurgraad. De druivenrassen Rivaner (= Müller-Thurgau), Riesling, Weißburgunder (= pinot blanc), Grauburgunder (= pinot gris) en de Roter Traminer komen het meeste voor, maar typerende rassen voor de streek zijn vooral Kerner, Scheurebe, Traminer en Elbling.

Elbtal-Sekt “August der Starke“
Ik proefde van het Sächsische Staatsweingut Schloß Wackerbarth de instap-Sekt “August der Starke - trocken”. In dit barokkasteel wordt deze mooie elegante mousserende wijn gemaakt volgens de méthode traditionelle. Schloß Wackerbarth was de eerste in Sachsen die Sekt maakte. De wijn is fris met een mooie fijne mousse en een klein aangenaam fruitig zoetje, is bijna lichtvoetig en zeer zuiver. In de blend vinden we Kerner, Riesling en Weißburgunder terug. Ondanks de aanduiding ‘trocken’ heeft de wijn 23,4 gram/liter ‘Restsüße’. In de Champagne zou deze dosage al demi-sec zijn! Maar dat proef je er nauwelijks aan af. De wijn is prima in balans en komt toch redelijk droog over. Bijzonderheid: de remuage van de flessen geschiedt nog met de hand.

Johannisberg = Sylvaner
En bij de laatste asperges van dit seizoen trokken we een witte Zwitser open: 2009 AOC Valais, Johannisberg, "Culinarius". De Sylvaner wordt in Valais Johannisberg genoemd. De wijn is aromatisch, fruitig, bloemig en heeft zelfs wat honingtonen. Het etiket geeft al aan waarbij de wijn zich graag laat inzetten: asperge. Dus dat hebben we maar gedaan en dat combineerde prima.

Al met al weer een boeiend wijnweekend…

Waarom CAVA …?

Afgelopen woensdag was de grote cava-overzichtsproeverij van Vinos de España. Voor mij als champagneliefhebber een uitgelezen manier om in één klap in een paar uurtjes een prima indruk te krijgen van deze bubbeltjeswijn. Op zoek naar antwoord op de vraag: Waarom cava?

Zest-factor
Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen door te zeggen dat ik aangenaam verrast ben door wat ik gisteren proefde. Ik drink – zeker in relatie tot de gemiddelde Nederlander – veel en vaak champagne, mijn lievelingswijn. Waarom? Crispy, elegant, mooie zuren, verkwikkend. Een wijn waar ik blij van wordt. Ik doe het niet puur voor de belletjes. “Champagne gives me zest,” zei Brigitte Bardot eens. Nou, zoiets dus. Ik drink weinig andere mousserende wijnen. Af en toe een prosecco(tje), maar dat doet heel Nederland tegenwoordig. Ik ken mooie crémants, lekkere Vonkelwijnen, volle bubbels uit Franciacorta. Cava? Dat drink ik zelf minder. Ten onrechte? Wellicht kom er verandering in, maar de echte ‘zest-factor’ heb ik alleen bij champagne.

C Λ V Λ met X-factor?
Waarin onderscheidt cava zich nu echt van andere mousserende wijnen? Waarom zou je cava drinken? Is het vooral een ‘voordelige feestwijn’, of is er meer? Dat was hèt discussiepunt aan het einde van het cavadiner. Om het met wijnjournalist René van Heusden in marketingtermen te gieten: wat is de Unique Selling Point van cava?
Even wat snelle feiten over ’s werelds meest verkochte mousserende wijn. José Raventós van het huis Codorniu produceerde in 1872 de eerste cava. De wijn kan uit heel Spanje komen, maar is vooral een Catalaans ding (95% komt uit Penedès). Cava betekent ‘kelder’ en wordt op dezelfde manier gemaakt als champagne, dus met een tweede gisting op fles (de méthode traditionelle). Hierdoor krijgt de wijn vaak iets gistachtigs en meer complexiteit. Cava gebruikt eigen rassen, met name de witte xarel-lo (voor body en zuren), parellada (voor zachtheid en finesse) en macabeo (voor fruitigheid), soms de rode trepat, monastrell of garnacha. Daarnaast sinds 1986 ook chardonnay en pinot noir. Cava Reserva ligt minstens 15 maanden ‘sur lie’, Cava Gran Reserva minstens 30 maanden. Het klimaat in Spanje is anders dan in de Champagne, warmer. Hierdoor heeft de wijn minder aciditeit en is wat rijper (en heeft dus meer natuurlijk zoet). Voor veel Nederlanders wellicht aangenaam, omdat ze sowieso niet zo houden van strakdroge champagne met hoge zuurgraad. Maar … wat is de X-factor van cava…?

Trend
Wat mij tijdens de snelle maar intensieve kennismaking vooral opviel was dat veel producenten momenteel een ‘brut nature’ (0-3 gram suiker per liter) aanbieden. Strakdroog en minder fruitig dan een brut. Een trend kennelijk die ik ook in de Champagne signaleerde.
Rosé wordt alleen via de saignée-methode (na kneuzen en schilweking laten aflopen van roséwijn) gemaakt en dus van rode rassen (monastrell, garnacha, trepat en pinot noir). Bijzonder, want rosé-champagne mag je ook van witte wijn maken (al dan niet van witte druiven en/of van meteen geperste rode) en aan het einde een scheutje stille rode wijn toevoegen.
Tegenwoordig worden meer en meer de ‘champagnerassen’ chardonnay en pinot noir gebruikt. Het trekt de wijn meer naar het smaaktype van champagne toe. Je kunt erover twisten of dat wel of niet wenselijk is. Leuke discussie daarover gehad. Ik geef toe dat het afbreuk doet aan de eigenheid van cava. Maar ik heb ook gemerkt dat ik een aandeel chardonnay lekker(der) vind. Dat komt wellicht omdat – terecht of niet – champagne mijn referentie en uitgangspunt blijft en de smaak dan voor mij ’herkenbaarder’ is.

Favorieten
Mijn favorieten waren:
• Gramona & Cellers d’Arboc, cava ‘Mas Geroni’ brut van xarel-lo, macabeo en parellada. Veel smaak, toasted, 10 gram suiker/liter, prima basiswijn met zeer goede prijs-kwaliteitverhouding.
• Gramona & Cellers d’Arboc, Reserva Argent brut 2005 van chardonnay. Gewoon lekker, fris, gistig, 10 gram suiker/liter.
• Castillo Perelada, cava Gran Claustro, brut nature 2006 van 50% chardonnay, 30% xarel-lo en 20% parellada. 24 maanden gerijpt, zuiver, vol en droog met goede balans.
• Eduald Massana Noya, brut nature Mil-leni Ecológico. Prima evenwichtige biowijn van macabeo, xarel-lo en chardonnay die 48 maanden rijpte.
• Antonio Mascaró, cava gran reserva extra brut 2002 van 50% parellada, 35% macabeo en 15% chardonnay. 7 jaar gerijpt, mooi ontwikkeld, strakdroog.
• Joan Raventós Rosell, Gradiva van pinot noir, chardonnay, macabeo en parellada. Fris, elegant, mooie mousse, krachtig.
• Naveran, Odisea van chardonnay en parellada. Crispy met goede balans.
• Naveran, Perles Roses van 100% pinot noir. Mooie krachtrige rosé met 8,5 gram suiker.
• Bodegas Parato, cava Ekias | Terns, brut nature gran reserva van macabeo, xarel-lo en parellada waarvan 40% xarel-lo 5 maanden gevinifieerd is op Amerikaans eiken.

1-0
Na een uitgebreide overzichtsproeverij en mooi diner met cavas heb ik een prima indruk van wat cava kan bieden. Aangename wijnen, voldoende diepgang en afwisseling, goede prijs-kwaliteitverhouding. Je moet het niet willen vergelijken met champagne, maar zeker ook niet met prosecco. Een wijn dus die op zichzelf staat?
“C Λ V Λ, from the land to the heart” is het motto van de cava-promotors. Maar dat beantwoordt nog steeds niet de brandende vraag: Waarom cava? Ach, misschien moet u het ook gewoon zelf proeven. Terwijl Spanje woensdag jl. op het WK onverwacht met 0-1 verloor van Zwitserland, was het wat mij betreft 1-0 voor cava. Tegen wie? Dat mag u zelf bepalen…

Overigens: vergeet u niet om de bubbelpetitie van Hubrecht Duijker en ByTheGrape te ondertekenen…!? Zie http://petities.nl/petitie/ondersteun-de-bubbelpetitie

[Dit artikel is eerder gepubliceerd als "BTG Angel"-column voor www.ByTheGrape.nl]

Ondersteun de bubbeltax-petitie tegen extra accijns op champagne en prosecco

Hubrecht Duijker riep onlangs op tegen afschaffing van de zogenaamde ‘bubbeltax’ in zijn column op de site van ByTheGrape. Wijnen mèt belletjes worden namelijk veel zwaarder belast dan wijnen zònder. Voor een gewone stille wijn moet per hectoliter €70,56 worden betaald. Maar voor mousserende wijn stijgt dat tarief naar €240,58. Dat is meer dan drie keer zoveel! Ook u kunt nu hun petitie ondertekenen…!

Duijker en velen met hem vragen zich nu af waarom het drinken van mousserende wijnen tegenwoordig nog steeds wordt bestraft. De regel dateert van generaties geleden, toen champagne vrijwel de enige sprankelwijn was. De staat wilde luxe toen kennelijk extra belasten, waarschijnlijk omdat champagne destijds alleen door zeer welgestelden werd gedronken. Het is nu tijd om deze ongelijkheid op te heffen en de tax gelijk te trekken met die van stille wijn. Bubbelwijnen zijn volstrekt gedemocratiseerd en er is niets elitairs meer aan bijvoorbeeld Prosecco. Want ja, ook die wijn wordt door deze belastingmaatregel getroffen! Evenals cava, Sekt, Vonkelwijn, crémants en andere mousserende wijnen.

“In supermarkten kun je voor circa vijf euro een goede Prosecco kopen en onder de tien euro bijvoorbeeld een lekkere Crémant de Bourgogne. Het wordt daarom tijd om de discriminatieaccijns te beëindigen. (…) Schuimwijn is niet meer exclusief noch elitair en evenmin een luxeproduct,” stelt Duijker terecht vast.

Duijker en ByTheGrape hebben nu de handen ineen geslagen en zijn een (digitale) petitie gestart. Als er genoeg digitale handtekeningen zijn, wordt de petitie aangeboeden aan de Tweede Kamer. Steun daarom de petitie, en zorg dat de extra accijns op mousserende wijnen wordt afgeschaft!

Ga naar http://www.bubbelpetitie.nl en zet uw digitale handtekening...!

Wijnpoll … nek-aan-nekrace

De uitslag van mijn kleine wijnverkiezingspoll is bekend. Evenals gisteravond tijdens de landelijke verkiezingen was ook deze wijnverkiezing een nek-aan-nekrace. In dit geval met drie winnaars (ex aequo 33%): soepel rood, karaktervol rood en sprankelend.
Kunnen we hieruit iets aflezen? In elk geval dat wijnliefhebbers niet helemaal de landelijke verkiezingstrend volgen. En dat de volgende opties door mijn twitter-volgers niet zo favoriet zijn: Zoet wit, niet te moeilijk. | Oranje! Aperol met prosecco dus. | Ik zweef nog. Doe mij maar rosé! | Ik hou van uitgesproken wit. | Pisang Ambon, lekker groen. | Ik ben voor duurzaam, dus liefst bio! | Alcohol!? Ik prefereer Château Aqua.

En nu afwachten welk kabinet we krijgen. En of het nieuwe kabinet gevoelig is voor de bubbeltaxpetitie…

Santé. Ik hou het op sprankelend!

VINISSIMA’S CHAMPAGNEWEETJES, DEEL 5: LEES OVER TYPE PRODUCENT, MERKWIJNEN EN STIJL VAN HET HUIS

Wist u dat …

 je op het etiket het type producent kunt herkennen? Op het etiket staat een nummer met twee letters ervoor. Deze geven aan wie de wijn heeft gebotteld. Elke bottelaar heeft zijn eigen kenteken:
R.M. = récoltant-manipulant = individuele wijnboer die ook zijn eigen wijn maakt in zijn eigen kelders;
N.M. = négociant-manipulant = champagnehuis/handelshuis dat geen of nauwelijks eigen wijngaarden heeft en vaak druiven koopt van wijnboeren die onder langdurig contract staan;
C.M. = coopérative-manipulant = coöperatie van wijnboeren (verwerkt de door de aangesloten leden aangeleverde druiven tot een door de coöperatie vervaardigde champagne; soms kan de coöperatie bepaalde onderdelen van het proces uitvoeren – b.v. assembleren en op fles bewaren - en de wijnboer bepaalt aan het einde zijn eigen dosage en bottelt zelf en onder eigen naam;
in het laatste geval wordt ook wel met de afkorting R.C. (récoltant-coopérateur) gewerkt = het lid van de coöperatie krijgt zijn - door de coöperatie gebottelde wijn - terug voor eigen verkoop;
M.A. = marque d’acheteur = merknaam die niet van producent is (b.v. ‘huismerk’ van een supermarktketen of hotel).
Ongebruikelijkere afkortingen zijn: CM (= coopérative de manipulation: een genootschap van wijnboeren dat van de druiven van zijn leden in eigen kelder champagne maakt en laat rijpen), SR (= société de récoltants: een vereniging van onafhankelijke wijnboeren die van de oogst van haar leden champagne maakt en bottelt) en ND (= négociant-distributeur: een wijnhandelaar of handelsmaatschappij die gebottelde champagne koopt en van etiketten voorziet).
 champagne volgens een recente inventarisatie door het Comité Interprofessionnel des Vins de Champagne (CIVC) aangeboden wordt onder niet minder dan 10.832 verschillende merken? Daarvan worden er 6.824 gevoerd door de individuele producenten (R.M.), 1.347 door handelshuizen (N.M.), 244 door coöperaties (C.M.) en de resterende 2.417 merken in de categorie buyers-own-brands (M.A.) vallen.
 champagne meer een merkwijn dan een ‘vin de terroir’ is? De stijl van het champagnehuis is bepalend voor het karakter van de wijn. De specifieke eigen stijl van het huis komt het beste tot uiting in de ‘brut sans année’ (zeg maar de ‘instapper’ zonder jaartal). Deze wijn geeft de keuzes en de visie van de wijnmaker het beste weer. Welke dosage (zoetheid) past hij toe? Wil hij een frisse fruitige wijn of juist een gerijpte krachtige stijl? Wordt er op hout vergist? Hoe lang laat hij zijn wijnen in de kelders rijpen? Bij welke gelegenheden moet zijn champagne passen? Wil hij een brede doelgroep aanspreken met een wat lichtere stijl of moet de wijn serieuze en gastronomische kwaliteiten hebben? Al die aspecten bepalen zijn keuzes. Zo heeft Billecart-Salmon een lichte elegante stijl, Gosset eerder een krachtige stijl. Bollinger is vol en vineus, mede omdat er (deels) op eiken vaten vergist wordt. Moët & Chandon heeft een betrekkelijk neutrale smaak. De dosage (en daarmee de zoetheid) van de grotere huizen als Veuve Clicquot, Moët & Chandon, De Castellane etc. ligt vaak een stuk hoger en de smaak is wat minder uitgesproken. Dat maakt deze wijnen geschikt(er) voor recepties en maakt ze geliefd bij het brede publiek. De stijl van kleinschaligere tophuizen als Krug, Salon, maar ook Bollinger, Charles Heidsieck, Jacquesson etc. is meer naar de strakdroge kant en de smaak is uitgesprokener. De dosage ligt hier vaak ook behoorlijk onder de 10 gram suiker per liter, daar waar de zoetheid van de toegankelijkere wijnen eerder tussen de 11 en 13 gram suiker per liter ligt. Het maximum voor brut is overigens 15 gram. Die paar gram verschil, dat lijkt een nuance, maar het verschil is duidelijk merkbaar.
E.e.a. is ook de reden dat er voor champagnemerken meer directe reclame wordt gemaakt. Maar ook sponsoring (Formule 1, de serie Absolutely Fabulous – “Let’s have a Bollie, darling!”-, James Bond etc.) en duidelijke positionering hebben hier hun plek. Minder leuk is het dan voor je merk, als dat enthousiast wordt opgepikt door rappers (Roederer Cristal) en je daarmee je reputatie ziet veranderen.
 champagne zo bijzonder is door een combinatie van de volgende elementen: het gebruik van nobele druivenrassen (chardonnay, pinot noir, pinot meunier), een koel klimaat (dat een langzame en fijne aroma-ontwikkeling garandeert en een hoge zuurgraad), een unieke bodem met veel kalk en krijt, een uniek bereidingsproces (de ‘méthode traditionelle’ met de tweede gisting op fles)?

VINISSIMA'S CHAMPAGNEWEETJES, DEEL 4: LEES OVER FLESMATEN, GRANDS CRUS EN DE BESTE GEMEENTEN

Wist u dat …

 de flesmaten van champagne klinkende namen hebben? Dat is voor 1,5 liter (= 2 flessen van 0,75 liter) Magnum, voor 3 liter (4 flessen) Jéroboam, voor 4,5 liter (6 flessen) Rehoboam, voor 6 liter (8 flessen) Methusalem, voor 9 liter (12 flessen) Salmanazar, voor 12 liter (16 flessen) Balthazar, voor 15 liter (ofwel 20 flessen) Nebuchadnezar, voor 18 liter (24 flessen) Salamon, voor 26 liter Souverein, voor 27 liter (36 flessen) Primat en voor 30 liter (40 flessen) Melchzedec. Daarnaast zijn er kleintjes: het kwartje of de ‘piccolo’ van 0,1875 liter en het halfje ofwel de ‘demi-bouteille’ van 0,375 liter.
 de Magnum de best houdbare flesmaat is? De wijn rijpt hierin optimaal en blijft langer ‘vers’ dan in de gewone 0,75-liter fles. Omdat een magnumfles duurder is om te produceren, betaal je voor een magnum vaak ook wat meer dan 2 x een 0,75-liter fles kopen.
 de tweede gisting bij de kleine maatjes (de piccolo en demi-bouteille) en de grotere maten (Jéroboam en groter) niet in de uiteindelijke fles zelf plaatsvindt? De gisting vindt plaats in normale flessen en de champagne wordt onder druk overgeschonken in de grotere flessen. Dit proces heet transvasage.
 in de Côte de Blancs de chardonnay overheerst (96% van de aanplant), in de Montagne de Reims de pinot noir (56%) en in de Vallée de la Marne vooral pinot meunier staat (63%)? In Aube domineert de pinot noir (85%) en in Sézanne de chardonnay (70%).
 de rangorde van de gemeenten komt door de prijs van een kilo druiven (die uiteraard bepaald wordt door de ligging, de kwaliteit van de bodem etc. van de diverse gemeenten)? De top-gemeenten krijgen 100% van de vastgestelde basisprijs. Momenteel is dat ca. €6 per kilo. Premiers Cru-gemeenten zijn degene die 90-99% van die prijs ontvangen. In de praktijk tellen daarnaast slechts de gemeenten die tot 80% van die prijs ontvangen.
 het systeem van kwaliteitsclassificatie per gemeente ‘échelle des crus’ wordt genoemd? Dit wordt dus uitgedrukt in een percentage. De beste gemeenten staan voor 100 procent in deze rangorde. Het principe dat ten grondslag ligt aan deze échelle des crus dateert van 1873. Toen verdeelde de regionale krant L'Indépendant Rémois de wijngaarden van de Champagne in verschillende groepen en zetten de gemeenten Ay, Cramant en Verzenay op de eerste plaats. In 1911 kreeg de indeling een status, toen het Syndicat des Vins de Champagne een officiële classificatie opstelde van alle wijnbouwgemeenten. Deze werd gebaseerd op de gemiddelde prijs van een kilo druiven gedurende de daaraan voorafgaande 25 jaar. Deze eerste échelle des crus ging van 22,5 procent tot 100 procent. Sindsdien is dit classificatiesysteem herhaaldelijk herzien. Voor het laatst in 1985. In 1941 werd het laagste niveau (dat toen al 50 procent was), opgetrokken tot 58 procent. Na de Tweede Wereldoorlog werd het 70 procent en inmiddels is de bodem in deze classificatie goed voor 80 procent.
 de meeste Grand Cru-gemeenten zich in de Côte de Blancs en in de Montagne de Reims bevinden? Er zijn 17 Grand Cru-gemeenten: Ambonnay, Avize, Ay, Beaumont sur Vesle, Bouzy, Chouilly, Cramant, Le Mesnil-sur-Oger, Louvois, Mailly Champagne, Oger, Oiry, Puisieulx, Sillery, Tours sur Marne, Verzenay, Verzy. Daarnaast zijn er nog 41 Premier Cru-gemeente.

ALTERNATIEVE WIJNREIS
Of hoe een IJslandse vulkaan huiselijkheid bevordert...


Het is zondag. Ik zit in het zonnetje in de tuin met een glas wijn en lees een boek. Ik geniet. Een wijnvriendin van me ging gisteren met haar vriend naar de markt en kocht kruiden en plantjes. Ze smst me: “Hoe heerlijk kan huiselijk soms zijn!”

Afspraakvrije agenda
Het lijkt allemaal nogal burgerlijk, maar we genieten beiden van onze vrije tijd. Wat is er zo bijzonder aan ons weekend …? We hebben onverwacht ineens een weekend vrij, en ook nog eens een afspraakvrije agenda de komende week! We zouden namelijk eigenlijk met een stel andere wijngekken nu in San Francisco rondlopen en de komende week in het kader van Frank Smulders’ Diploma Course een studiereis naar Californië’s mooiste wijnhuizen maken. Op het programma stonden onder andere Bonny Doon, Bernardus, Schug, Frog’s Leap, Merryvale, Mondavi en Opus One. Een best aardig programma, zeg maar.

Eyjafjallajökull
Voorpret en reisvoorbereidingen gingen vooraf aan de studiereis. En je weer eens verdiepen in wijnen uit Californië (want wanneer drink je die nou, zeg nou eerlijk…?). Maar helaas. Een overactieve vulkaan uit IJsland gooide roet in de wijn. De aswolk van de vulkaan in de gletsjer Eyjafjallajökull speelt het vliegverkeer in Europa al dagen parten. Telkens keken we de afgelopen dagen voor het vertrek naar het nieuws, de weersberichten en hielden we onze mail in de gaten. Geen vluchten tot vrijdag 18 uur. Geen vluchten tot zaterdagmorgen 6 uur. Wij zouden om 11 uur vliegen… Spannend… En uiteindelijk: geen vluchten tot zaterdag 14 uur en onze vlucht is daarmee gecancelled!

Cancelling
Een uurtje later kwam ook het teleurstellende nieuws van Frank Smulders. Hij had na heel veel voorbereiding besloten om de hele reis te annuleren. De groep met Nederlandse en Belgische cursisten zou nooit allemaal tegelijk op tijd in San Francisco kunnen zijn. Teleurstelling bij de organisator, en natuurlijk bij ons als deelnemers.
Iedereen ging op eigen wijze om met zijn leed. De een ging onverhoopt naar Reims (hm, niet slecht!), de ander snelde naar de wijnwinkel om dan maar thuis aan de Californische wijn te gaan. Frank mocht van zijn vrouw in de tuin gaan werken. En ik had uiteindelijk een duur weekendje en kocht met als uitgangspunt de onlangs gekochte truffelmayonaise drie mooie Italianen: een Brunello, een Barolo en een Amarone. Heerlijk vergelijkingsmateriaal bij entrecôte met krieltjes en rode bietjes en bij carpaccio met eendenleverkrullen. Life can be good…

Toch nog ’n wijnreis…
En dus zat ik vandaag in plaats van op Pier 19 in San Francisco nu in het zonnetje in de tuin te genieten van wijn & spijs en mijn boek dat voor onderweg was bedoeld: “Wijnreis door mijn lichaam”, het nieuwe boek van Harold Hamersma. Een onverwachte, maar niet onaangename alternatieve wijnreis… Gelukkig blijkt uit het boek dat wijn gezond is, dus ik neem er nog maar eentje. Proost!

Ingrid

Vinissima’s CHAMPAGNEWEETJES, deel 3

Wist u dat …

 de zoetheid van een champagne wordt bepaald door de ‘dosage’ aan het einde van het maakproces? Daarbij wordt er letterlijk suiker toegevoegd aan de wijn. Bij ‘brut’ tot maximaal 15 gram suiker per liter. Het lijstje met aanduidingen en bijbehorende zoetheid is als volgt:
zéro dosage = 0 gram/liter (dus: geen toegevoegd suiker!)
brut nature / ultra brut = 0-2 gram/liter
extra brut = 0-6 gram/liter
brut = 0-15 gram/liter
extra-dry / extra-sec = 12-20 gram/liter
sec / dry = 17-35 gram/liter
demi-sec / riche = 33-50 gram/liter
doux / sweet = meer dan 50 gram/liter
 elk champagnehuis zijn eigen visie heeft op de smaak en zoetheid van zijn champagne? De grote commerciële merken (zoals Moët & Chandon, Mercier en Castellane) die een brede doelgroep moeten aanspreken zijn vaak wat zoeter (ca. 11-13 gram suiker per liter). Ook champagnes die op recepties geschonken worden zijn vaak wat minder strak en minder droog. Andere huizen met een wat krachtigere kruidigere en drogere stijl zitten dik onder de 10 gram, b.v. Bollinger of Charles Heidsieck. Ook kleine selecte huizen kiezen over het algemeen voor een droge stijl. Zo kan iedereen die stijl kiezen die bij hem/haar en de gelegenheid past.
 de druk in een champagnefles kan oplopen tot 6 bar? Dat is ongeveer drie keer zoveel als van een autoband! Mousserende wijnen die op een andere manier gemaakt worden, hebben een veel lagere druk, zoals: Perlwein, Perlant, Frizzantino (maximaal 2,5 bar), Mousseux en Schaumwein.
 er naast ‘witte’ brut non-vintage en vintage champagne ook rosé-champagne bestaat en champagne van alleen witte druiven (i.c. dus chardonnay, de zogenaamde ‘blanc de blancs’) en van alleen rode druiven (i.c. pinot noir en pinot meunier, de zogenaamde ‘blanc des noirs’)? Daarnaast hebben de meeste huizen wel een top-cuvée, de ‘prestige cuvée’ of ‘deluxe cuvée’. Voorbeelden van prestige cuvées van bekende huizen zijn bijvoorbeeld: “La Grande Dame” van Veuve Clicquot Ponsardin, “Dom Pérignon” van Moët & Chandon, “Cuvée Sir Winston Churchill” van Pol Roger, “Comtes de Champagne” van Taittinger, “Grande Année” en de “R.D.” van Bollinger, de prachtige art nouveau-fles ‘Belle Époque’ van Perrier-Jouët, de rapppersfavoriet “Cristal” van Roederer en eigenlijk alle wijnen van Krug. Ook zijn er toppers van een enkele wijngaard (‘mono cru’, in het Engels: single vineyard champagnes), zoals Krug’s “Le Clos du Mesnil”.
 prestige cuvées altijd van één oogstjaar zijn? Het zijn dus ‘millesimés’ (‘vintages’ in het Engels).
 millesimés en prestige cuvées niet elk jaar worden gemaakt, maar alleen in betere oogstjaren? Top oogstjaren voor millesimés en prestige cuvées zijn 1996, 1990 en 1985. Excellente jaren zijn: 2002, 1995, 1989, 1986 en 1982. Zeer goede jaren zijn: 2000, 1999, 1993 en 1988. Goede jaren zijn: 2003, 1998 en 1997. Matige jaren zijn 2001, 1983, 1981. 1994, 1992, 1991, 1987, 1984, 1981 en 1980 waren niet zulke beste jaren, vandaar dat er in deze jaren geen millesimés en prestiges cuvées zijn gemaakt.